Medicijnen zonder recept kopen: een praktische gids voor 2026

Niet voor elk gezondheidsprobleem hoeft u naar de huisarts. Voor veel voorkomende klachten, van hoofdpijn tot maagzuur, zijn medicijnen beschikbaar die u zonder recept kunt kopen. Dit zijn zogenaamde OTC-medicijnen (Over The Counter), vrij verkrijgbaar bij de apotheek, drogist of online.

Maar welke medicijnen zijn precies zonder recept verkrijgbaar? Hoe weet u welk middel geschikt is voor uw klacht? En zijn er risico's verbonden aan het gebruik van vrij verkrijgbare medicijnen? In dit artikel geven we u een compleet overzicht.

Wat betekent zonder recept?

In Nederland worden medicijnen ingedeeld in vier categorieën:

UR (Uitsluitend Recept): alleen met een recept van de arts. De arts heeft beoordeeld dat u dit middel nodig heeft. Voorbeelden: antibiotica, sterke pijnstillers, benzodiazepinen.
UA (Uitsluitend Apotheek): zonder recept, maar alleen bij de apotheek. De apotheker adviseert over juist gebruik. Voorbeelden: naproxen, de morning-afterpil, bepaalde antihistaminica in hogere doseringen.
UAD (Uitsluitend Apotheek en Drogist): verkrijgbaar bij apotheek en drogist. Voorbeelden: ibuprofen (200–400 mg), neusspray met xylometazoline, bepaalde maagzuurremmers.
AV (Algemene Verkoop): overal te koop, inclusief supermarkt. Voorbeelden: paracetamol (tot 500 mg), hoestdranken, vitamine supplementen.

De meest verkochte medicijnen zonder recept

Pijnstillers

Paracetamol is het meest gebruikte pijnstillend en koortsverlagend middel in Nederland. Effectief bij hoofdpijn, spierpijn, kiespijn en griepklachten. Dosering: 500 tot 1000 mg per keer, maximaal vier keer per dag met minstens vier uur ertussen. Overschrijd nooit 4000 mg per dag (bij langer gebruik maximaal 3000 mg). Een overdosis kan ernstige leverschade veroorzaken, zeker in combinatie met alcohol.

Ibuprofen is een NSAID-pijnstiller die pijnstillend, koortsverlagend en ontstekingsremmend werkt. Geschikt bij menstruatiepijn, gewrichtspijn en ontsteking. Dosering: 200 tot 400 mg, maximaal drie keer per dag. Innemen tijdens of na de maaltijd. Niet langer dan vijf dagen zonder medisch advies.

Naproxen is een sterkere NSAID met langere werkingsduur. In lage dosering (220 mg) zonder recept bij de apotheek. Tweemaal daags innemen is meestal voldoende.

Diclofenac gel (Voltaren) wordt lokaal aangebracht op de huid bij spierpijn en verstuikingen. Minder systemische bijwerkingen dan tabletten.

Maagmiddelen

Antacida (Rennie, Maalox) neutraliseren maagzuur en werken snel, maar het effect houdt slechts een tot twee uur aan.
H2-blokkers (famotidine) verminderen de maagzuurproductie en werken tot 12 uur. Geschikt bij regelmatig terugkerend maagzuur.
Protonpompremmers (omeprazol) zijn de sterkste maagzuurremmers. Zonder recept beschikbaar voor maximaal twee weken gebruik.

Verkoudheidsmiddelen

Neusspray met xylometazoline werkt snel tegen een verstopte neus. Maximaal zeven dagen gebruiken, anders ontstaat medicamenteuze rhinitis (uw neus raakt afhankelijk van de spray).

Zoutoplossing neusspray is een veilig alternatief zonder gewenning. Geschikt voor langdurig gebruik, kinderen en zwangere vrouwen.

Hoestdranken zijn er als hoestprikkeldempend (dextromethorfan, noscapine) bij droge hoest of slijmoplossend (acetylcysteine, broomhexine) bij productieve hoest. Kies het juiste type.

Antihistaminica

Cetirizine en loratadine zijn de standaard bij hooikoorts en allergische reacties. Tweede generatie: minder slaperigheid. Eenmaal daags innemen.
Fexofenadine veroorzaakt vrijwel geen slaperigheid. Zonder recept bij de apotheek.
Oogdruppels met cromoglicaat helpen bij allergische oogklachten.

Slaap- en kalmerende middelen

Melatonine is vrij verkrijgbaar tot 0,3 mg. Helpt bij het reguleren van het slaap-waakritme, met name bij jetlag.
Valeriaan en passiebloem hebben een mild kalmerend effect bij lichte slaapproblemen en nervositeit.
L-tryptofaan is een aminozuur dat uw lichaam omzet in serotonine en melatonine.

Huidmiddelen

Hydrocortisoncreme (1 procent) helpt bij lichte huidirritaties en eczeem. Maximaal een week op hetzelfde gebied, niet in het gezicht zonder advies.
Antischimmelmiddelen (miconazol, clotrimazol) voor voetschimmel en andere oppervlakkige schimmelinfecties.

Veilig online medicijnen kopen

Het kopen van medicijnen via internet wordt steeds populairder. Let op deze punten:

Controleer of de webshop het Europese logo voor online verkoop van medicijnen voert (groen kruis met nationale vlag).
Koop geen medicijnen van websites zonder keurmerk. Namaakproducten kunnen verkeerde stoffen bevatten of onjuist gedoseerd zijn.
Lees altijd de productinformatie: bijwerkingen, doseringen, contra-indicaties.
Let op de verzendvoorwaarden. Medicijnen moeten onder juiste omstandigheden worden bewaard en verzonden.
Controleer de houdbaarheidsdatum.

Wanneer toch naar de huisarts?

Ga naar uw huisarts wanneer:

Klachten langer dan twee weken aanhouden ondanks zelfmedicatie.
U meerdere medicijnen tegelijk gebruikt en twijfelt over interacties.
U zwanger bent of borstvoeding geeft.
U onverwachte bijwerkingen ervaart.
Klachten verergeren of nieuwe symptomen verschijnen.
U medicijnen wilt gebruiken voor een kind jonger dan twee jaar.

De thuisapotheek: wat hoort erin?

Een goed gevulde thuisapotheek bevat de basismedicijnen voor veelvoorkomende klachten. Aanbevolen inhoud:

Paracetamol (500 mg tabletten) voor pijn en koorts.
Ibuprofen (200 of 400 mg) als ontstekingsremmende pijnstiller.
ORS (Oral Rehydration Salt) bij diarree en braken.
Neusspray met zoutoplossing voor een verstopte neus.
Antihistaminica bij allergische reacties.
Pleisters, verband en desinfecterend middel voor kleine wonden.
Een thermometer.
Antacida voor incidenteel maagzuur.

Bewaar uw thuisapotheek op een koele, droge en donkere plek, buiten bereik van kinderen. Controleer minstens twee keer per jaar of er medicijnen verlopen zijn en lever deze in bij de apotheek.

Seizoensgebonden klachten en medicijnen

Bepaalde gezondheidsproblemen komen vaker voor in bepaalde seizoenen. Het is handig om hierop voorbereid te zijn:

Lente en zomer: hooikoorts is een veelvoorkomende klacht. Zorg dat u antihistaminica en eventueel oogdruppels in huis heeft. Begin op tijd met het innemen, liefst voordat de klachten beginnen.
Herfst en winter: verkoudheden en griep zijn in deze periode veel voorkomend. Paracetamol, neusspray en hoestdranken zijn dan onmisbaar. Overweeg een griepvaccinatie als u tot een risicogroep behoort.
Het hele jaar door: pijnstillers en maagmiddelen zijn seizoensonafhankelijk. Zorg dat u deze altijd in huis heeft.

Veelgestelde vragen

Mag ik verschillende pijnstillers combineren?

Paracetamol en ibuprofen mogen soms gecombineerd worden, maar neem ze niet tegelijk in. Combineer nooit twee NSAIDs (ibuprofen en naproxen): dit verdubbelt het risico op maagbloedingen.

Zijn vrij verkrijgbare medicijnen altijd veilig?

Nee. Elk medicijn kan bijwerkingen hebben en interacties veroorzaken. Lees de bijsluiter en vraag advies aan de apotheker.

Kan ik medicijnen zonder recept gebruiken voor kinderen?

Veel middelen hebben een kinderdosering. Controleer geschiktheid voor de leeftijd. Geef kinderen onder de 18 nooit aspirine (risico op syndroom van Reye).

Hoe bewaar ik medicijnen correct?

Koel, droog en donker. Niet in de badkamer. Buiten bereik van kinderen. Controleer regelmatig de houdbaarheidsdatum.

Medicijnen zonder recept bij apotheekmedicijn.nl

Bij apotheekmedicijn.nl kunt u veilig en snel vrij verkrijgbare medicijnen bestellen. Ons assortiment omvat pijnstillers, maagmiddelen, verkoudheidsmiddelen, antihistaminica, huidmiddelen en natuurlijke supplementen. Alle producten worden discreet verpakt en snel thuisbezorgd.

Disclaimer: De informatie in dit artikel is bedoeld ter algemene voorlichting en vervangt geen persoonlijk medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of apotheker.

Interacties tussen vrij verkrijgbare medicijnen

Een onderbelicht risico van zelfmedicatie is de mogelijkheid van interacties. Veel mensen realiseren zich niet dat vrij verkrijgbare medicijnen invloed kunnen hebben op andere middelen die ze gebruiken.

Enkele veel voorkomende interacties:

Ibuprofen en bloedverdunners: ibuprofen kan de werking van bloedverdunners zoals acenocoumarol versterken, waardoor het risico op bloedingen toeneemt. Gebruikt u bloedverdunners? Kies dan voor paracetamol als pijnstiller.
Maagzuurremmers en ijzertabletten: protonpompremmers en antacida verminderen de opname van ijzer uit de darmen. Neem ijzertabletten minstens twee uur voor of na een maagzuurremmer in.
Antihistaminica en alcohol: de combinatie van oudere antihistaminica met alcohol versterkt de sufheid. Zelfs bij nieuwere antihistaminica is voorzichtigheid geboden.
Paracetamol en alcohol: regelmatig alcoholgebruik verhoogt het risico op leverschade door paracetamol. Als u meer dan drie glazen alcohol per dag drinkt, raadpleeg dan uw arts voordat u paracetamol gebruikt.
Sint-janskruid en medicijnen: dit natuurlijke middel tegen somberheid kan de werking van veel medicijnen beïnvloeden, waaronder de anticonceptiepil, bloedverdunners en antidepressiva.

Als u twijfelt over mogelijke interacties, raadpleeg dan altijd de apotheker. De apotheker heeft inzicht in alle medicijnen die u gebruikt en kan u adviseren over veilige combinaties.

Zelfmedicatie bij specifieke doelgroepen

Zwangere vrouwen

Tijdens de zwangerschap is extra voorzichtigheid geboden met medicijnen. Veel vrij verkrijgbare middelen zijn niet onderzocht bij zwangere vrouwen of kunnen schadelijk zijn voor het ongeboren kind. Paracetamol wordt over het algemeen als veilig beschouwd, maar NSAIDs (ibuprofen, naproxen) zijn met name in het derde trimester af te raden vanwege risico's voor het ongeboren kind. Raadpleeg altijd uw verloskundige of gynaecoloog.

Ouderen

Bij 65-plussers is extra aandacht nodig bij het gebruik van vrij verkrijgbare medicijnen. De nieren en lever functioneren minder goed, waardoor medicijnen langzamer worden afgebroken. NSAIDs geven bij ouderen een verhoogd risico op maagbloedingen en nierproblemen. Paracetamol is voor ouderen de veiligste pijnstiller, maar de dosering moet soms worden aangepast.

Kinderen

Voor kinderen gelden andere doseringen dan voor volwassenen. Doseer altijd op basis van het lichaamsgewicht en de leeftijd. Geef kinderen onder de 18 nooit aspirine. Bij koorts is paracetamol de eerste keus; ibuprofen mag vanaf de leeftijd van drie maanden (op advies van de arts).

De toekomst van vrij verkrijgbare medicijnen

De markt voor OTC-medicijnen is in beweging. Steeds meer medicijnen die vroeger uitsluitend op recept beschikbaar waren, worden nu vrij verkrijgbaar gemaakt. Dit proces heet de "OTC-switch" en wordt gestimuleerd door de overheid om de druk op huisartsenpraktijken te verminderen.

Recente ontwikkelingen omvatten het vrij verkrijgbaar maken van bepaalde allergiemedicijnen, maagzuurremmers en middelen tegen migraine. De verwachting is dat deze trend zich voortzet, met mogelijk meer pijnstillers en huidmiddelen die in de toekomst zonder recept beschikbaar komen.

Tegelijkertijd groeit het aanbod van online apotheken en drogisterijen. Het gemak van thuisbestellen maakt het makkelijker om snel aan medicijnen te komen. Dit brengt wel de verantwoordelijkheid met zich mee om bewust om te gaan met zelfmedicatie en bij twijfel professioneel advies te vragen.

Digitale hulpmiddelen bij zelfmedicatie

Er zijn verschillende digitale hulpmiddelen die u kunnen helpen bij het verantwoord gebruik van vrij verkrijgbare medicijnen:

Apotheek apps die u herinneren aan het innemen van uw medicijnen en u waarschuwen voor interacties.
Bijsluiter databases waar u online de bijsluiter van elk geregistreerd medicijn kunt opzoeken.
Symptoom checkers die u helpen inschatten of zelfmedicatie voldoende is of dat een bezoek aan de huisarts nodig is.
Online consultatie diensten waar u een apotheker of arts kunt raadplegen voor advies over uw klacht en het juiste medicijn.

Deze hulpmiddelen maken zelfmedicatie veiliger en toegankelijker, maar vervangen nooit het persoonlijke advies van een zorgprofessional bij serieuze klachten.